Miesięczne archiwum: Marzec 2013

Potrzeba prowadzenia obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych

Wszystkie niemal kraje Europy, w tym także Polska wprowadziły obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej na swoim terenie. Na świecie natomiast jest jeszcze kilka państw, które nie nakładają tego obowiązku na obywateli. Są nawet przypadki, iż posiadacz pojazdu mechanicznego może nie zostać wpuszczony do innego kraju, bez aktualnego ubezpieczenia O.C. – tzw. zielonej karty. System ten znakomicie ułatwia komunikację w ruchu międzynarodowym. Polska przystąpiła do Systemu Zielonej Karty w 1958 roku.[1]

Potrzeba prowadzenia ubezpieczeń OC i AC jest z jednej strony prosta i logiczna, a z drugiej do dziś budzi pewne kontrowersje obywateli. Dlaczego? Ponieważ gwarantuje ono zabezpieczenie nie tylko dla podmiotów posiadających pojazdy mechaniczne, ale i dla szarego człowieka, który często jest ofiarą na drodze. Z drugiej zaś stront dopóki „sami „ nie przekonamy się co tak naprawdę daje nam obowiązkowe ubezpieczenie OC i dobrowolne ubezpieczenie AC narzekamy, że państwo wciąż narzuca nam jakieś opłaty nie wiadomo dlaczego i po co? A jednak życie pokazuje, że nie wymyślono takiej ustawy, aby działać na niekorzyść posiadaczy pojazdów mechanicznych lecz wyłącznie po to aby chronić ich interesy. Niektórzy sądzili i zresztą do dziś uważają, że tego rodzaju ubezpieczenia są zbędne wychodząc z założenia, że to państwo w ramach swych funkcji opiekuńczych powinno zapewniać jego obywatelom pokrycie wyrządzonych szkód.

Kiedyś i w Polsce ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej były przez niektóre zakłady ubezpieczeń prowadzone jako dobrowolne. Niestety, a może na szczęście zostało to radykalnie zmienione już wiele lat temu. Obecnie ubezpieczenie komunikacyjne  OC wrosło już niejako w naszą świadomość, a poza tym ubezpieczający nie mają tu wpływu na ich zawarcie, poza dokonaniem wyboru zakładu ubezpieczeń. Co jak się w życiu codziennym okazuje, staje się nie lada problemem, gdyż zakłady ubezpieczeń niemal „przekrzykują się” w propozycjach zniżek w opłatach by zdobyć klienta.

A co należy rozumieć przez to, że dane ubezpieczenie jest obowiązkowe.-Otóż obowiązkowe ubezpieczenie to takie, którego zawarcie  (lub nie) nie jest pozostawione swobodnej woli określonych ustawowo podmiotów. Zapewnienie bowiem ochrony ubezpieczeniowej określonym dobrom, a w szczególności osobom poszkodowanym w wypadkach samochodowych, zainteresowane jest całe społeczeństwo. Dlatego właśnie ustawodawca nakłada na niektóre osoby (fizyczne, prawne) obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia, która ma zapewnić poszkodowanym ochronę ubezpieczeniową. Taki obowiązek zawarcia umowy ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej nałożony został właśnie na nich-na posiadaczy pojazdów mechanicznych. Jak wszyscy wiemy, aby jakiekolwiek ubezpieczenie zostało zawarte należy podpisać stosowną umowę z danym zakładem ubezpieczeń. Tak jest i w przypadku obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody spowodowane ruchem tych pojazdów, które to jest ubezpieczeniem umownym. Znajdują zatem do niego wszystkie zasady i regulacje prawne dotyczące umowy ubezpieczenia. W związku z tym, iż jest to ubezpieczenie obowiązkowe ważne jest w takiej umowie określenie kto?, kiedy? i pod jakim rygorem zobowiązany jest do zawarcia umowy ubezpieczenia umowy OC za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdu mechanicznego.

Jeśli zaś chodzi o dobrowolne ubezpieczenie AC to jest ono jak sama nazwa wskazuje dodatkowym zabezpieczeniem naszego pojazdu. Wraz z rozwojem gospodarczym Polski w ostatnich latach wzrosła także liczba pojazdów na drogach, a co za tym idzie-kradzieży, wypadków, w których oprócz poszkodowanych osób trzecich uszczerbku doznają właściciele pojazdów. W umownym, dobrowolnym ubezpieczeniu AC obowiązek naprawienia przez zakład ubezpieczeń szkody powstałej w pojeździe został uzależniony od tego, czy szkoda ta powstała ze zdarzeń, które wymienione zostały przez dany zakład ubezpieczeń w ogólnych warunkach prowadzonego przez niego ubezpieczenia AC.

Odszkodowanie ubezpieczeniowe wypłacane jest przez zakłady (z tytułu tego ubezpieczenia) z reguły w razie uszkodzenia, zniszczenia lub utraty pojazdu oraz jego standardowego wyposażenia. Przykładem tego może być powódź mająca miejsce w lipcu 1977 roku. W skutek tak tragicznego zdarzenia wielu ludzi straciło swój „majątek”, w tym także auta, które po zalaniu nie nadawały się do dalszej eksploatacji. Tylko nieliczni, którzy zawarli umowy AC mogli liczyć na odszkodowania-wypłatę należnych im sum, które gwarantuje dobrowolne ubezpieczenie z tytułu wyrządzonej szkody. Podany przykład to tylko jedna z nielicznych sytuacji, w których okazuje się, że warto wcześniej ubezpieczyć swój dobytek. Potrzeba zatem prowadzenia tego rodzaju ubezpieczenia jest ogromna.


1Władysław Górski, Ubezpieczenia w transporcie i komunikacji, Zielona Góra 1995, s.104.