Funkcje i zadania instytucji ubezpieczeniowych

Rynek ubezpieczeniowy – oprócz konsumentów ochrony ubezpieczeniowej, zakładów ubezpieczeń oraz instytucji tzw. pomocniczych (w fazie dystrybucji ubezpieczeń – pośrednicy ubezpieczeniowi, a w fazie świadczenia usługi – także inni usługodawcy) – tworzą również instytucje tzw. infrastruktury rynku ubezpieczeniowego. Zalicza się do nich w szczególności nadzór ubezpieczeniowy, instytucje wspomagające konsumentów bądź uzupełniające działalność zakładów ubezpieczeń[1], tj. Rzecznika Ubezpieczonych, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz Polską Izbę Ubezpieczeń.

Nadzór ubezpieczeniowy, będący formą interwencjonizmu państwa w gospodarkę rynkową, jest, co do zasady, konieczny i uzasadniony ze względu na wagę oraz charakter działalności ubezpieczeniowej dla gospodarki i społeczeństwa[2]. Niezbędność nadzoru wynika przede wszystkim z potrzeby ochrony interesów konsumentów[3] oraz ochrony rynku ubezpieczeniowego[4].

Instytucja Rzecznika Ubezpieczonych jest odpowiednikiem ombudsmana w sprawach ubezpieczeń i podkreśla wagę problematyki ochrony interesów konsumentów w tej dziedzinie[5].

Należy podkreślić, że na jakość funkcjonowania rynku oddziałują również inne firmy, które mogą świadczyć usługi zakładom ubezpieczeń lub ubezpieczonym (uprawnionym) czy poszkodowanym, np. świadczące usługi outsourcingu, usługi w zakresie doradztwa, kształcenia zawodowego oraz inne instytucje, organizacje i stowarzyszenia ubezpieczeniowe.

[1]              Por. T. Sangowski (red.), „Ubezpieczenia w gospodarce rynkowej”, wyd. 2, Poltext, Warszawa 2001, s. 181.

[2]              Por. także T. Sangowski (red.), „Ubezpieczenia gospodarcze”, ed. cit., ss. 341-342.

[3]              Por. E. Kowalewski, T. Sangowski, „Prawo ubezpieczeń gospodarczych”, LexisNexis, Warszawa 2004, s. 207, gdzie prezentowane są zastrzeżenia do tego typu zadań nadzoru.

[4]              Por. artykuł J. Monkiewicza w niniejszym zeszycie „Forum”.

[5]              Instytucję te powołano nowelizacją z dnia 8.06.1995 r. ustawy o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. 1995, Nr 96, poz. 478; tekst jednolity ustawy o działalności ubezpieczeniowej z 28.07.1990 r. w Dz. U. 1995, Nr 11, poz. 62). Sposób powoływania i zasady funkcjonowania Rzecznika Ubezpieczonych określiło rozporządzenie MF z dnia 8.12.1995 r. w sprawie szczegółowych zasad działania i trybu powoływania Rzecznika Ubezpieczonych (Dz. U. 1995, Nr 149, poz. 727). W roku 2003 w ramach tzw. pakietu ustaw ubezpieczeniowych podniesiono wagę instytucji Rzecznika Ubezpieczonych oraz m.in. rozszerzono zakres jego zadań; por. ustawa z 22.05.2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz o Rzeczniku Ubezpieczonych (Dz. U. 2003, Nr 124, poz.1153); Por. T. Szumlicz, op. cit.

Zakład ubezpieczeń i jego zarząd według nowej ustawy

kontynuacja pracy mgr z poprzedniego miesiąca

Zakład ubezpieczeń prowadzi działalność polegającą na wykonywaniu czynności    ubezpieczeniowych    związanych  z  oferowaniem  i  udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych.

Czynności ubezpieczeniowe dzieli się na  zastrzeżone dla zakładu ubezpieczeń, i te które mogą być wykonywane przez inne niż zakład ubezpieczeń podmioty. Czynności zastrzeżone to: zawieranie umów ubezpieczenia, umów reasekuracji lub mów gwarancji ubezpieczeniowych lub zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym w rozumieniu ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym[1] a także wykonywanie tych umów, składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne świadczenia należne z tytułu umów, o których mowa w punkcie pierwszym, ustalanie składek i prowizji należnych z tytułu zawieranych  umów; ustanawianie  w   drodze   czynności   cywilnoprawnych,    zabezpieczeń rzeczowych  lub  osobistych,  jeżeli  są   one   bezpośrednio  związane   z zawieraniem umów.

Czynności ubezpieczeniowe, których wykonanie może być zlecone innym podmiotom to: ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych i ubezpieczeniach majątkowych oraz w umowach gwarancji ubezpieczeniowych, wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów, przejmowanie i zbywanie przedmiotów lub praw nabytych przez zakład ubezpieczeń w związku z wykonywaniem umowy ubezpiecznia lub umowy gwarancji ubezpieczeniowej, prowadzenie kontroli przestrzegania przez ubezpieczających lub ubezpieczonych, zastrzeżonych w umowie lub w ogólnych warunkach ubezpieczeń, obowiązków i zasad bezpieczeństwa odnoszących się do podmiotów objętych ochroną ubezpieczeniową, prowadzenie postępowań regresowych oraz postępowań windykacyjnych odnoszących się do wierzytelności ubezpieczającego mających bezpośredni wpływ na zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu umów, lokowanie środków zakładu ubezpieczeń.

Od 1 stycznia 2004 r. wejdą w życie nowe zasady dotyczące zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, tj. zakładu którego siedziba mieści się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca wychodząc z założenia, że kierunki i metody funkcjonowania  zakładu ubezpieczeń w dużej mierze uwarunkowane są przez zarząd, ustalił parametry jakim musi odpowiadać zarząd i jego członkowie. W myśl nowej ustawy o działalności ubezpieczeniowej  zarząd  musi   składać  się  z  co   najmniej  trzech   osób[2].

Członkiem zarządu   krajowego  zakładu  ubezpieczeń  może  być osoba, która spełnia łącznie następujące wymagania:

  • posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
  • posiada wyższe wykształcenie;
  • nie była skazana za umyślne przestępstwo stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu;
  • daje rękojmię prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty.

Watro zwrócić uwagę na wymóg niekaralności. Dotyczy on nie jakiejś wybranej kategorii przestępstw, ale wszelkich czynów zakazanych. Jedynym ich wyróżnikiem jest umyślność zachowania. W innym przypadku prezes zakładu powodujący wypadek drogowy z niegroźnymi obrażeniami po stronie  ofiar straciłby stanowisko. Wskazane wyżej oczekiwania względem członków zarządu nie wyczerpują katalogu wymogów ustawowych. Co najmniej dwie osoby wchodzące w skład zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, w tym prezes zarządu muszą posługiwać się językiem polskim. Ta kwestia na etapie prac legislacyjnych budziła emocje. Niektórzy wskazywali, że gdyby rozumieć to dosłownie to wszyscy członkowie zarządu, niezależnie od pochodzenia, powinni być sprawdzani pod kątem umiejętności posługiwania się językiem polskim, a wyniki takich testów mogłyby być niespodzianką. Zatem jedynie obcokrajowcy muszą potwierdzać swoją znajomość języka polskiego poprzez zdanie egzaminu państwowego.

Kolejny warunek postawiony zarządowi dotyczy doświadczenia zawodowego. Co najmniej połowa członków zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, w tym prezes zarządu, musi legitymować się co najmniej pięcioletnim stażem pracy na samodzielnych stanowiskach kierowniczych w instytucjach finansowych. Ustawodawca położył jednocześnie tamę zjawisku kumulacji stanowisk w tych instytucjach. Jednym z motywów takiego rozwiązania jest gospodarka finansowa zakładu ubezpieczeń, a przede wszystkim sprawa lokowania składek ubezpieczeniowych. Decyzje w tym względzie muszą być motywowane najwyższym parametrem bezpieczeństwa składek, a nie interesem tego czy innego podmiotu przyjmującego lokaty. Nie może być żadnych wątpliwości co do czystości działań  w obrębie gospodarki lokatami. Zakaz łączenia stanowisk odnosi się do  członków organu zarządzającego zakładu ubezpieczeń tj. do członków zarządu i rady  nadzorczej.

Zgodnie z ustawą członkiem organu zarządzającego zakładu ubezpieczeń nie może być osoba będąca członkiem organu zarządzającego: narodowego funduszu inwestycyjnego lub firmy zarządzającej majątkiem narodowego funduszu inwestycyjnego, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, podmiotu prowadzącego działalność maklerską w rozumieniu przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi oraz inną działalność w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi, powszechnego towarzystwa emerytalnego a także banku.

[1] Ustawa z dnia 22 maja 2003 r., o pośrednictwie ubezpieczeniowym.

[2] Dz.U. nr 124, poz. 1151 z 2003 r.

Problemy rozwoju polskiego rynku ubezpieczeniowego

podrozdział pracy mgr

Wyzwania, przed jakimi stanął w dobie akcesji do Unii Europejskiej nasz wspólny rynek regionu Europy Środkowo – Wschodniej, wynikają przede wszystkim z zagrożeń i problemów rozwoju naszych lokalnych, krajowych rynków.

Najbardziej istotne wydają się te zagrożenia i problemy, które można uznać za wspólne dla wszystkich lokalnych rynków Wschodnich.

Problemy makroekonomiczne:

  • opóźnienia w rozwoju społeczno – gospodarczym;
  • różnice co do stopnia rozwoju (zróżnicowanie PKB)
  • różnice w wielkości populacji, w zasobach surowców mineralnych.

Nierównowaga pod względem stopnia rozwoju poszczególnych rynków wyraża się także rozmiarami braków w ich infrastrukturze. Nawet najbardziej pod tym względem zaawansowane rynki Polski, Czech, Węgier czy Słowenii krępuje dotkliwy niedostatek profesjonalnych firm brokerskich, aktuarialnych, eksperckich, niezależnych likwidatorów itp.

We wszystkich krajach Regionu proporcje pomiędzy ubezpieczeniami na życie i majątkowymi daleko odbiegają od standardu ustabilizowanych rynków Europy Zachodniej, USA czy Japonii, gdzie ubezpieczenia na życie stanowią około 2/3 całego portfela, zaś ubezpieczenia majątkowe 1/3. Natomiast na polskim rynku jest prawie odwrotnie.

Problemy, dzięki którym opóźnienia powstają to min. braki kapitałowe, niedostateczny profesjonalizm kadr wyższego i średniego szczebla w zakładach ubezpieczeń, ograniczony dostęp do wiedzy (know-how), brak systemu szkoleń, konferencji, współpracy i wymiany doświadczeń a także niedostatecznie rozwinięta infrastruktura.

Globalizacja i kształtowanie się nowych zasad funkcjonowania jednolitego ubezpieczeniowego rynku europejskiego sprawi, że rynki niemal całego kontynentu podlegać będą jednolitemu systemowi regulacji. Obserwujemy zaś że od ponad trzech lat proces regulacji rynku finansowego w krajach UE uległ gwałtownemu przyśpieszeniu. Służy temu, wprowadzona niedawno czteroetapowa tzw. procedura Lamfalussy.

Nowa regulacja zmierza najwyraźniej w kierunku wyraźnego zwiększenia przejrzystości działania zakładów ubezpieczeń, np. poprzez określenie zasad ich współpracy przy szacowaniu kosztów pokrycia poszczególnych ryzyk. Ponadto, określa ona wspólne standardy warunków ogólnych polis ubezpieczeniowych.

Bez jednoznacznie ukierunkowanych działań regulacyjnych i kontrolnych, w tym rozszerzenia obecnych kompetencji krajowych organów nadzoru, nie może być mowy o realnej symbiozie na rynku usług ubezpieczeniowych. Mamy do czynienia z problemami natury społeczno-politycznej, z których za najważniejsze można uznać występujące różnice kulturowe i świadomościowe, oraz niedostatecznie dojrzałą długookresową strategią rozwoju.

Poważnym zagrożeniem rozwoju jest wreszcie dotkliwy niedostatek samodzielnych profesjonalnych badań naszego regionalnego rynku, a w konsekwencji brak wiedzy w tak ważnych, dla programowania skutecznej działalności operacyjnej zakładów ubezpieczeń, kwestiach jak: liczba i charakter ryzyk, struktura ryzyk, przewidywanie zmiany struktury klientów, i podaży poszczególnych rodzajów ryzyk.

Wymienione kwestie mają ogromne znaczenie nie tylko teoretyczne, poznawcze, ale – przede wszystkim – praktyczne. Trudno sobie bowiem wyobrazić jakikolwiek racjonalny strategiczny plan rozwoju któregokolwiek zakładu ubezpieczeń bez uprzedniego, dogłębnego rozeznania wymienionych tutaj problemów. Szczegółowa, wieloaspektowa analiza tych kwestii to także podstawa racjonalnej, czytelnej polityki państwa wobec tak ważnego, finansowego sektora gospodarki narodowej.

Mając na uwadze przedstawioną tutaj skrótową analizę problemów i ich wpływ na kształt rynku ubezpieczeniowego można spodziewać się dalszego, aczkolwiek umiarkowanego, wzrostu jego potencjału. Wzrost ten będzie następował głównie poprzez koncentrację, konsolidację i wszelkie i wszelkie inne formy współpracy zakładów ubezpieczeń. Największe szanse na dominację mają duże koncerny ze znacznym kapitałem, dobrą reputacją oraz tradycją.

Oferta BGŻ S.A.

fragment pracy mgr

Oferta BGŻ S.A. jest stale uzupełniana, dostosowywana do potrzeb i zmian na rynku finansowym. W celu jej poszerzenia bank proponuje usługi w nowych obszarach działalności:

  1. Usług ubezpieczeniowych.

Wspólnie z niemiecką firmą ubezpieczeniową Allianz powołał Towarzystwo Ubezpieczeniowe.

  • Allianz BGŻ Polska S.A. oferuje pakiet ubezpieczeń majątkowych i komunikacyjnych;
  • Allianz BGŻ Życie S.A. oferuje ubezpieczenia na życie.
  1. Usługi leasingowe.

Krajowa Korporacja Leasingowa kieruje swoją ofertę do wszystkich firm, w tym także do firm sektora rolnego i rolno-spożywczego.

BGŻ S.A. jest nowoczesnym i uniwersalnym bankiem specjalizującym się w kompleksowej obsłudze finansowej rolnictwa i związanego z nim przemysłu oraz prowadzącym działalność komercyjną dla mieszkańców miast. Należy przypuszczać, że bank w warunkach narastającej konkurencji na rynku finansowym będzie umacniał swoją pozycję, rozwijając ofertę produktów i usług dla klientów detalicznych i korporacyjnych.

Oddział BGŻ S.A. niewątpliwie pozyska nowych klientów, gdy rozwinie się sieć placówek Integrum z nowymi produktami dla tej grupy klientów.

W związku z wprowadzeniem podatku VAT na nie przetwarzane produkty rolne oraz możliwość zwrotu podatku VAT zawartego w zakupionych przez rolników środkach do produkcji rolniczej, BGŻ S.A. proponuje Pakiet Gospodarz składający się z:

  • rachunku bankowego dla klientów instytucjonalnych, do rozliczeń związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (zarobkową);
  • konta osobistego Integrum do przeprowadzania rozliczeń osobistych.

Pakiet Gospodarz przeznaczony jest zarówno dla rolników dokonujących rozliczeń podatku VAT na zasadach ogólnych, jak również dla rolników ryczałtowych.

Pakiet Gospodarz umożliwia:

  • dokonywanie wpłat i wypłat gotówkowych;
  • realizację płatności bezgotówkowych;
  • lokowanie nadwyżek środków pieniężnych w formie wkładów terminowych;
  • składanie dyspozycji przemieszczenia środków pieniężnych pomiędzy rachunkiem bieżącym a kontem Integrum.

BGŻ S.A. dysponuje bogatą ofertą kredytową dla podmiotów gospodarczych. Ze względu na rodzaj walutowy bank udziela kredytów w złotych i walutach wymienialnych.

Ze względu na przedmiot kredytowania oferuje kredyty:

  • obrotowe – na finansowanie działalności bieżącej;
  • inwestycyjne – na finansowanie działalności finansowej.

Zarówno na finansowanie działalności bieżącej, jak i inwestycyjnej, udzielane są kredyty preferencyjne na warunkach określonych odrębnymi umowami zawieranymi z BGŻ S.A.

Bank dla klientów instytucjonalnych oferuje karty płatnicze:

  • Integrum Maestro Business – międzynarodową kartę debetową;
  • Eurocard/MasterCard Business – międzynarodową kartę obciążeniową (typu change).

Funkcjonujące w oddziałach BGŻ S.A. systemy informatyczne zapewniają:

  • sprawne rozliczenia międzyoddziałowe w sieci BGŻ S.A.;
  • możliwość korzystania z Home Banking.

Home Banking pozwala na dostęp z siedziby klienta drogą teletransmisji m.in. do następujących usług:

  • rachunków bankowych klienta w zakresie informacji podstawowych;
  • kursów walut;
  • dokonywanie przelewów wewnątrz i międzybankowych;
  • przesyłania informacji tekstowej do wybranego użytkownika (serwis informacyjny);
  • wiarygodnej i poufnej poczty elektronicznej;
  • zastrzeganie czeku i blankietów czekowych oraz anulowanie dokonanego zastrzeżenia.

Ponadto BGŻ S.A. oferuje korzystanie ze skrytek sejfowych różnej wielkości, umożliwiających przechowywanie papierów wartościowych, dokumentów, kosztowności, dzieł sztuki itp.

BGŻ S.A. posiada wrzutnie do skarbca nocnego. Jest to szczególnie dogodna i bezpieczna forma wpłacania gotówki do banku, zwłaszcza dla pracowników sklepów i zakładów usługowych kończących pracę po godzinach zamknięcia placówek bankowych.

Ubezpieczenia samochodowe obowiązkowe i dobrowolne

W myśl obowiązującego w Polsce prawa ubezpieczeniowego, stosunek prawny ubezpieczenia, a co za tym idzie odpowiedzialność gwarancyjna zakładu ubezpieczeń za ewentualne szkody, może powstać tylko w następstwie zawarcia stosownej umowy ubezpieczeniowej. Wynika stąd, że tylko umowa zawarta pomiędzy zakładem ubezpieczeń a ubezpieczającym może temu ostatniemu zagwarantować ochronę ubezpieczeniowa. Wszystkie te ubezpieczenia dzielą się na obowiązkowe i dobrowolne.

Co należy rozumieć przez to, że dane ubezpieczenie jest obowiązkowe? Otóż obowiązkowe ubezpieczenie to takie, którego zawarcie nie jest pozostawione swobodnej woli określonych ustawowo podmiotów. Zapewnieniem bowiem ochrony ubezpieczeniowej określonym dobrom,  a w szczególności osobom poszkodowanym w wypadkach samochodowych, zainteresowane jest całe społeczeństwo. Dlatego właśnie ustawodawca nakłada na niektóre osoby obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia, która ma zapewnić poszkodowanym ochronę ubezpieczeniową.

Ubezpieczenie dobrowolne to takie, którego źródłem powstania jest także umowa jednakże jej zawarcie zależy w tym przypadku wyłącznie od swobodnej woli ubezpieczającego. W sferze ubezpieczeń samochodowych do ubezpieczeń dobrowolnych należą m.in. ubezpieczenie pojazdu od skutków uszkodzenia, zniszczenia i kradzieży (AC), ubezpieczenia dodatkowego wyposażenia pojazdu od skutków kradzieży itp. [1]

—-

[1] A. Wąsiewicz  Ubezpieczenia komunikacyjne, str. 18

Ubezpieczenia pojazdów samochodowych i ich rodzaje

Postępujący nieustannie rozwój motoryzacji na świecie, w tym zwłaszcza w Polsce, łączy się niestety z równie gwałtownym wzrostem liczby wypadków samochodowych. W ich wyniku poszkodowanymi są nie tylko posiadacze pojazdów mechanicznych, ale również wiele innych osób, korzystających z dróg publicznych, np. przechodnie, rowerzyści i tak dalej. Już dzisiaj liczba wypadków drogowych notowanych w Polsce oraz osób rannych i ofiar śmiertelnych uzasadnia twierdzenie, iż problem ten staje się zagrożeniem dla zdrowia publicznego i zagadnieniem społecznym o bardzo ważnym znaczeniu.

Pomimo najszerzej i najlepiej stosowanej profilaktyki, wypadki drogowe zdarzać się będą, choć na pewno w mniejszej liczbie. Dlatego też usiłujemy łagodzić ich skutki m.in. przez wprowadzanie możliwie najdoskonalszych uregulowań prawnych. Do najistotniejszych unormowań prawnych mających duże znaczenie dla osiągnięcia bezpieczeństwa na drogach publicznych, a w szczególności zabezpieczenia ofiar wypadków drogowych, należą przede wszystkim:

  1. właściwie ukształtowane zasady odpowiedzialności cywilnej za wypadki samochodowe oraz
  2. skutecznie działające ubezpieczenia.

Do najważniejszych z ubezpieczeń należą niewątpliwie obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadaczy (kierowców) pojazdów mechanicznych, uregulowane rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 9.12.1992 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, a także inne dobrowolne ubezpieczenia samochodowe.

Podstawowe czynniki ogólnych warunków ubezpieczeń

Zgodnie z ustawowymi wymogami ogólne warunki ubezpieczeń winny określać w szczególności:

  • przedmiot i zakres ubezpieczenia,
  • sposób zawierania umów ubezpieczenia,
  • zakres i czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela,
  • prawa i obowiązki stron umowy,
  • sposób ustalania wysokości szkód,
  • sposób wypłaty odszkodowań lub świadczeń,
  • zastrzeżenie możliwości odstąpienia od umowy ubezpieczenia przez ubezpieczającego (w okresie 30 dni osób fizycznych i 7 dni dla osób prawnych od daty zawarcia umowy, jeżeli tylko umowa jest zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy),
  • maksymalny okres, w którym wypowiedzenie umowy nie jest możliwe (okres ten nie może być dłuższy niż 2 lata).[1]

Dowodem na przyjęcie oferty przez zakład ubezpieczeń jest wystawienie przez niego polisy ubezpieczeniowej. Umowa ubezpieczeniowa staje się zawarta w momencie, kiedy ubezpieczający otrzyma dokument ubezpieczenia (polisę, certyfikat) wystawiony przez zakład ubezpieczeń, chyba że umowa przewiduje inaczej. W przypadku kiedy dokument ubezpieczenia zawiera postanowienia niekorzystne, odbiegające od warunków oferty,  zakład ubezpieczeń zobowiązany jest, pod groźbą nieważności wprowadzonych zmian, do zwrócenia uwagi na ten fakt ubezpieczającemu na piśmie przy doręczeniu polisy ubezpieczeniowej oraz wyznaczyć mu co najmniej 7-dniowy termin na zgłoszenie sprzeciwu.[2]

Z uwagi na wagę ogólnych warunków ubezpieczenia, jako ważkiego instrumentu kształtującego wzajemne prawa i obowiązki stron stosunku ubezpieczenia, w każdym nawiązywanym stosunku ubezpieczeniowym winna następować bardzo dokładna indywidualizacja tych ogólnych warunków ubezpieczenia, które obok oświadczeń woli są kolejnym czynnikiem kształtującym sytuacje prawną stron. Odesłanie do ogólnych warunków ubezpieczenia, czy raczej ich przywołanie, winno być bardzo dokładne i wskazywać nie tylko ich pełną nazwę, ale i inne cechy je indywidualizujące (np. datę ich opracowania, pierwszy dzień, od którego zostały one zastosowane, ewentualnie terminy ich modyfikacji).[3]

Charakteryzując treść ogólnych warunków ubezpieczenia należy stwierdzić, że są one bardzo szczegółowe (stąd nie jest pozbawiony racji pogląd, że w odniesieniu do ubezpieczeń, a w szczególności do ogólnych warunków ubezpieczeń).

[1] J. Kufel, T. Sangowski Ubezpieczenia gospodarcze w praktyce str. 44

[2] J. Monkiewicza Podstawy ubezpieczeń tom II, str. 51

[3] J. Kufel, T. Sangowski Ubezpieczenia gospodarcze w praktyce, str. 44

Istota ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadacza pojazdu mechanicznego i porównanie z ubezpieczeniem autocasco (AC)

Dwa ubezpieczenia uznawane są za najważniejsze dla ochrony majątku posiadacza pojazdu mechanicznego. Są nimi: ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego (OC) i ubezpieczenie autocasco (AC). Oba te ubezpieczenia starają się łagodzić skutki zdarzeń najbardziej dotkliwych dla majątku posiadacza pojazdu i zarazem najczęściej występujących w związku z ruchem pojazdu mechanicznego. Należy przy tej okazji jeszcze raz podkreślić, że ubezpieczenie OC ma bardzo istotne i ważne znaczenie również dla osób poszkodowanych w wypadku samochodowym.

Istotą ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadacza i kierowcy pojazdu mechanicznego polega na tym, że w razie wyrządzenia przez te podmioty szkody innym osobom, odszkodowanie, które zobowiązani są oni świadczyć na rzecz poszkodowanego, wypłaca za nich zakład ubezpieczeń.

Ubezpieczenie to zatem z jednej strony chroni majątek sprawcy szkody odpowiedzialnego cywilnie za jej powstanie, z drugiej natomiast gwarantuje poszkodowanemu, że zaspokoi swoje roszczenia.

Reasumując można stwierdzić, że obowiązkowe ubezpieczenie OC znajduje zastosowanie wówczas, gdy posiadacz lub kierowca wyrządzają szkodę innym osobom swoim pojazdem i – w myśl obowiązującego prawa – są za to cywilnie (majątkowo) odpowiedzialni.

Z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC  nie jest wypłacane odszkodowanie za:

  1. uszkodzenie pojazdu mechanicznego, stanowiące następstwo zawinionych przez kierowcę tego pojazdu zderzeń z innymi pojazdami,
  2. uszkodzenie pojazdu, wywołane innymi przyczynami niż kolizja z drugim pojazdem np. najechanie na jakąś przeszkodę, drzewo, słupek itp.,
  3. uszkodzenie pojazdu przez nieznanych sprawców itd.,
  4. szkody powstałe w skutek kradzieży całego lub części pojazdu.[1]

Powstałe w tego rodzaju przypadkach szkody są niekiedy bardzo ważne i dlatego uznano, że wprowadzenie w tym zakresie ubezpieczenia jest celowe. Zadaniem tego ubezpieczenia Jest właśnie ochrona posiadaczy pojazdów przed majątkowymi skutkami uszkodzeń, zniszczenie lub kradzieży całego lub części pojazdu, głównie we wskazanych wyżej okolicznościach. Ubezpieczenie AC jest dobrowolne i zawarcie umowy ubezpieczenia w tym zakresie zależy od woli i uznania posiadacza pojazdu mechanicznego.

——-

[1] A. Wąsiewicz Ubezpieczenia komunikacyjne str. 20